„Apel do Prezydenta RP”

Drodzy Przyjaciele Warszawy,

Na stronie Oddziału Warszawskiego SARP’u, dzięki inicjatywie i uprzejmości
Prezesa Pana Jakuba Wacławka, który nas popierał od samego początku, ukazał
się Apel do Pana Prezydenta RP w/s ratowania zabytków Warszawy:

warszawa.sarp.org.pl/pokaz.php

Chciałem tą drogą podziękować wszystkim, którzy wsparli Apel w poczuciu
obywatelskiej troski o dobro Stolicy. Okazuje się, że zatomizowana na co
dzień inteligencja Warszawy jest w stanie działać razem w obronie kultury
wysokiej. To jest wielka wartość.

Warszawa jest królewskim miastem i trzeba jej przywrócić jej dawną
świetność oraz kształtować nową. Jej siłą jest posadowienie na skarpie,
będącej kręgosłupem miasta nad wielka rzeką, użyczającą jej bezustannie swej
energii. Ongiś, kiedy na skarpie było więcej pałaców i rozkwitały wspaniałe
przypałacowe ogrody, miasto i rzeka stanowiły organiczną jedność. Warszawa
wraz z wiszącymi ogrodami za Sasów i Stanisława Augusta była zwrócona ku
Wiśle a na jej brzegach toczyło się życie rzemieślników, oryli, piaskarzy i
rybaków. Rozumiał to mistrz Bohdan Pniewski, który w latach 50-tych XX w.
zaprojektował znakomite rozwiązanie architektoniczno-ogrodowe dla całego
Podskarpia Starego i Nowego Miasta. Zlekceważone, niestety.

Mówi się teraz coraz więcej o odwracaniu miasta ku Wiśle, są już trzy
promy. Należałoby spełnić marzenie Prezydenta Starzyńskiego o bulwarach, ale
bez schowania Wisłostrady, trującej ludzi, rośliny i zabytki w tunelu będą
to pseudobulwary. Madryt potrafił zbudować 42 km. tuneli wzdłuż i w pod
Manzanares a my zaledwie 900 m.

Na szczęście tam gdzie nad tunelem jest Centrum „Kopernik” może działać,
zwalczana przez Ratusz, Fundacja „Ja Wisła” Przemysława Paska, która dopiero
co ustawiła ławki w kształcie jesiotrów. Wspaniale, że na praskim brzegu
powstała ścieżka rowerowa, ale wypada na niej zaznaczyć miejsce skąd
Canaletto malował swój „Widok Zamku od strony Pragi” w 1770 r. i zbudować
tam kawiarnię jego imienia z tarasem.

Należy za wszelką cenę chronić sylwetę Starego i Nowego Miasta i nie
pozwolić by tę zabytkową panoramę oszpeciły wieżowce, którymi deweloperzy
chcą ją oplombować. Pisał o tym architekt Pan Krzysztof Chwalibóg „Uwagę
zwraca… zagrożenie bezpowrotnym skażeniem widzianej od strony Wisły sylwety
Starego Miasta – obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO, bezładnym
grzebieniem wieżowców.” („Polska polityka architektoniczna” w książce
„Kultura a zrównoważony rozwój” wyd. Polski Komitet d/sUNESCO)

Siłą Warszawy obok Wisły i Skarpy są też jej liczne parki (ok. 45) czym
bijemy np. Paryż na głowę. W wielu mamy piękne pałace i rzeźby parkowe.
Niestety poziom sztuki ogrodniczej, szczególnie jeśli chodzi o krzewy,
pozostawia wiele do życzenia. Dobrze, że przywraca się stylowe fontanny
przed Arkadami Kubickiego, ale należałoby odbudować tę przed Teatrem Wielkim
i w końcu zrobić tam podziemny parking obiecywany od 4 lat, by zlikwidować
obecny i uczynić plac przyjaznym dla ludzi.

Nasze miasto musi odzyskać swoją klasę i wyrazisty charakter, elegancję i
szyk, który traci na skutek zawłaszczania przestrzeni publicznej przez
Ratusz pod hasłem McPlebeizacji, architektonicznej chaotyzacji i
bilbordyzacji, czyli globalizacyjnej urawnirowki na modłę prowincjonalnego
amerykańskiego miasta. Na szczęście uratowano Krakowskie Przedmieście, choć
i tam potrafi dokazywać bezguście. Marzy mi się pokaz mody haute couture na
Krakowskim, tak jak na otwarcie sezonu w Paryżu, gdzie z autobusu mogłem
podziwiać Lindę Evangelistę, z dochodem z transmisji telewizyjnej
przekazanym na zabytki Starego i Nowego Miasta.

Jeszcze raz dziękuję wszystkim i serdecznie pozdrawiam,

Jacek Dobrowolski