{"id":1197,"date":"2006-04-02T10:04:02","date_gmt":"2006-04-02T08:04:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ooops.pl\/makowskiundpepe\/?p=1197"},"modified":"2017-11-11T12:10:44","modified_gmt":"2017-11-11T11:10:44","slug":"a-chocby-i-taki-wsm-%e2%80%93-przed-wojna-po-wojnie%e2%80%a6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ooops.pl\/?p=1197","title":{"rendered":"a cho\u0107by i taki WSM \u2013 przed wojn\u0105; po wojnie\u2026"},"content":{"rendered":"

Rysunek pokazuj\u0105cy rozmieszczenie poszczeg\u00f3lnych kolonii WSM<\/b><\/a> wed\u0142ug stanu na dzie\u0144 01-01-1950 roku<\/i>
\n
\"wsm-plan\"<\/a>
\n
i mocno naukowe uzupe\u0142nienie: niestety z kopii; ale\u2026
\n<\/p>\n

\u201eIdentyfikacja z miejscem zamieszkania mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy: determinanty i konsekwencje<\/b>”
\nMaria Lewicka<\/b><\/a>
\nInstytut Studi\u00f3w Spo\u0142ecznych oraz Wydzia\u0142 Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego<\/p>\n

Budownictwo blokowe, tak typowe dla osiedli budowanych w latach 60-tych, 70-tych i 80-tych w krajach obozu radzieckiego w\u0142a\u015bnie tak\u0105 przestrze\u0144 negatywn\u0105<\/b> tworzy\u0142o (prototypowym tego przyk\u0142adem w centrum Warszawy s\u0105 wolno stoj\u0105ce bloki osiedla Za \u017belazn\u0105 Bram\u0105).<\/p>\n

Przestrze\u0144 pozytywna charakteryzowa\u0142a jednak wcze\u015bniejsz\u0105 zabudow\u0119 warszawsk\u0105. Tak by\u0142 na przyk\u0142ad projektowany w latach 40-tych i 50-tych stary Muran\u00f3w (budynki w kwartale Nowolipie \u2013 Bellotiego \u2013 Dzielna \u2013 Zamenhoffa), a tak\u017ce przedwojenne kolonie na \u017boliborzu i Ochocie. Osiedla te s\u0105 zdecydowanie dobrze oceniane przez mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy, czego dowodz\u0105 wyniki cytowanego tu badania WAS \u2013 poczucie identyfikacji mieszka\u0144c\u00f3w przedwojennych kamienic oraz budynk\u00f3w zbudowanych tu\u017c po wojnie okaza\u0142o si\u0119 istotnie wy\u017csze, ni\u017c poczucie identyfikacji mieszka\u0144c\u00f3w budynk\u00f3w wznoszonych w Warszawie po roku 1960 (Lewicka, 2002).<\/p>\n

Z przedstawionych tu bada\u0144 wynika, \u017ce mieszka\u0144cy blok\u00f3w (przede wszystkim tych powy\u017cej pi\u0119ciu kondygnacji) przejawiali bardzo niski poziom identyfikacji z miejscem zamieszkania. Negatywny stosunek do mieszka\u0144 w blokach, zw\u0142aszcza tych wielokondygnacyjnych, jest zjawiskiem og\u00f3lnie znanym i wielokrotnie potwierdzanym w badaniach psychologii \u015brodowiskowej (Bell i inni, 2001), oraz w innych opracowaniach urbanistycznych (Hall, 1988). Przyczyn tego upatruje si\u0119 w wi\u0119kszej anonimowo\u015bci tego typu budynk\u00f3w, w mniejszym poczuciu kontroli nad wsp\u00f3lnym terytorium i zwi\u0105zanym z tym mniejszym poczuciem bezpiecze\u0144stwa (Newman, 1996). (\u2026)<\/i><\/p><\/blockquote>\n

i je\u015bli warto co\u015b do tego doda\u0107 \u2013 to tylko to, \u017ce nawet<\/b><\/i> patrz\u0105c na ewolucj\u0119<\/a> architektury (cz\u0119sto u tych samych Projektant\u00f3w<\/a>!); i nawet takiego np. WSM-u \u2013 mo\u017cna wprost stwierdzi\u0107, do czego d\u0105\u017cyli \u201ein\u017cynierowie spo\u0142eczni komunizmu”.<\/p>\n

o ile Kolonie przedwojennego WSM tworz\u0105 zamkni\u0119te, pro-spo\u0142eczne, pro-lokalne struktury; zach\u0119caj\u0105ce do dbania o nie, do zabawy, wypoczynku \u2013 po pracy! pami\u0119tajmy, \u017ce by\u0142a to mocno socjalistyczna<\/b> sp\u00f3\u0142dzielczo\u015b\u0107 \u2013 o tyle te, budowane przez (reaktywowany, a jak\u017ce!) WSM powojenny \u2013 s\u0105 ju\u017c inne.
\nosiedla na Kole<\/a>, a jeszcze bardziej na (zasiedlanym po wojnie przez milicj\u0119 i UB) Mokotowie (Wiktorska, Rac\u0142awicka\u2026) \u2013 to ju\u017c przestrze\u0144 \u201ekomunistyczna”.
\nLudzie zagl\u0105daj\u0105 sobie do okien, podw\u00f3rka nie tworz\u0105 \u201ebezpiecznych” lokalnych struktur \u2013 a \u201eotwieraj\u0105 si\u0119” na zewn\u0105trz\u2026
\nto wst\u0119p<\/b> do \u201eblokowisk”.
\nwst\u0119p do anarchizacji \u017cycia spolecznego.
\na bo, wiadomo \u2013 anonimowym Spolecze\u0144stwem, nieufnym i niezwi\u0105zanym (lokalnie) \u2013 \u0141ATWIEJ RZ\u0104DZI\u0106\u2026
\n…………………………..
\na jeszcze:
\n1.
\na co? najpierw z mojego ooops<\/a>:
\n<\/p>\n

    (\u2026) si\u0119 wychowywa\u0142em na starym \u017boliborzu; znaczy WSM-owskim
    \n(kt\u00f3ry to zreszt\u0105 WSM     m\u00f3j Dziadek<\/strong> wsp\u00f3\u0142 \/ tworzy\u0142<\/strong><\/em> przed wojn\u0105<\/strong><\/a>).
    \na co\u015b (nawet jeszcze w latach 50.) z tej tradycji tam (resztki) zosta\u0142o\u2026
    \nmia\u0142o to swoje zalety, niepowiem.
    \ntaki np. Dzie\u0144 Dziecka tam \u2013 by\u0142 uroczy.
    \nrywalizowali\u015bmy, kto \u0142adniej przyozdobi bram\u0119 kolonii.
    \n(\u0142a\u0144cuchami z krepiny. bez nagr\u00f3d, bez (chyba) polityki\u2026
    \n\u2026\u2026\u2026\u2026
    \na jak przyszli Czerwoni (znaczy ju\u017c nie socjali\u015bci, tylko bolszewicy, po 45) \u2013 to jednak t\u0119 ide\u0119 nieco zmodyfikowano; nawet architektonicznie (Oskar Hansen? mo\u017ce myl\u0119\u2026)
    \nwystarczy por\u00f3wna\u0107 kolonie WSM \u2013 i te\u017c niby wsm-owskie Ko\u0142o (\u2026)<\/ol>\n

    <\/i>
    \n2.<\/p>\n

      (\u2026) zesp\u00f3\u0142 \u017coliborski wyr\u00f3s\u0142 z idei lokatorskiej sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci mieszkaniowej, z dzia\u0142alno\u015bci grup architekt\u00f3w, zwi\u0105zanych w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym z ruchem modernistycznym o wyra\u017anych sympatiach lewicowych. Pochodz\u0105ce sprzed 1939 roku zespo\u0142y osiedlowe WSM, uko\u0144czona niemal w ca\u0142o\u015bci zabudowa fragmentu \u017boliborza i rozpocz\u0119ta zabudowa Rakowca, stanowi\u0142y realizacj\u0119 pomys\u0142u tanich mieszka\u0144 dla robotnik\u00f3w i ubo\u017cszej inteligencji. Inwestycj\u0119 finansowano g\u0142\u00f3wnie z kredyt\u00f3w bankowych (\u2026)<\/p>\n

      W\u0142a\u015bnie \u00f3w trudny do nazwania, lecz wyra\u017anie obecny duch miejsca przyci\u0105ga\u0142, pomimo skromnych standard\u00f3w wyposa\u017cenia mieszka\u0144 i sk\u0105pych metra\u017cy, tak\u017ce ludzi spoza \u015brodowisk robotniczych, dla kt\u00f3rych w pierwszym rz\u0119dzie osiedle by\u0142o przeznaczone. Przedstawiciele tzw. wolnych zawod\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich za\u015b liczni architekci, muzycy, plastycy, literaci, tak\u017ce urz\u0119dnicy przyst\u0119powali do wsp\u00f3lnoty lokatorskiej \u017coliborskiego WSM.<\/p>\n

      Spo\u0142eczno\u015b\u0107 tego osiedla zda\u0142a egzamin z postawy obywatelskiej w trudnych latach wojny. Tutaj mogli mieszka\u0107 nadal ludzie pochodzenia \u017cydowskiego, bez obaw, \u017ce zostan\u0105 zadenuncjowani przez s\u0105siad\u00f3w (\u2026)<\/i><\/ol>\n

      Anna Piotrowska<\/b>
      \n\u201e      Grodzenie utopii<\/a>”
      \n3.<\/p>\n

        \u017bycie mieszka\u0144c\u00f3w WSM-u nie ogranicza\u0142o si\u0119 do czterech \u015bcian mieszka\u0144.<\/p>\n

        \u201eWobec szczup\u0142ych rozmiar\u00f3w w\u0142a\u015bciwego mieszkania, tym wi\u0119kszego znaczenia nabieraj\u0105 urz\u0105dzenia og\u00f3lne, kt\u00f3re w tym wypadku nie tylko s\u0105 wskazanym, lecz niezb\u0119dnym jego uzupe\u0142nieniem, wyr\u00f3wnaniem brak\u00f3w wynik\u0142ych z ciasnoty pomieszczenia mieszkalnego” \u2013 czytamy w publikacjach Warszawskiej Sp\u00f3\u0142dzielni Mieszkaniowej z 1938 r. Znamienne jest, \u017ce tekst tej broszury opublikowany zosta\u0142 w dw\u00f3ch j\u0119zykach \u2013 po polsku i w esperanto.<\/i><\/ol>\n

        Jerzy S. Majewski<\/b><\/a>
        \n4.<\/p>\n

          Zanim jednak Alexandrowi przy\u015bni\u0142o si\u0119 o architekturze partycypacyjnej, w latach dwudziestych ubieg\u0142ego wieku, na warszawskim \u017boliborzu powsta\u0142o osiedle WSM (\u2026)
          \nMimo tej w swoich podstawach mocno umniejszaj\u0105cej rol\u0119 jednostki ideologii, modernizm Barbary Brukalskiej, ten wyra\u017cony w architekturze i krajobrazie osiedla mia\u0142 jeszcze ludzkie oblicze i ludzk\u0105 skal\u0119. Pierwsz\u0105 wytyczn\u0105 do projektowania osiedli, jak\u0105 Brukalska sformu\u0142owa\u0142a by\u0142a\u2026 wolno\u015b\u0107<\/b>.
          \n\u201eNale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do zapewnienia mieszka\u0144com maksymalnej wolno\u015bci \u017cycia osobistego w granicach wyznaczonych przez r\u00f3wne prawo do wolno\u015bci pozosta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w\u201d (\u2026)<\/i><\/ol>\n

          Beata J. Gawryszewska<\/b>
          \n\u201e          Architektura partycypacyjna w budowaniu system\u00f3w terytorialno \u2013 krajobrazowych<\/a>”
          \n…………………………………………………………
          \ni tak by mo\u017cna w niesko\u0144czono\u015b\u0107 (prawie)\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Rysunek pokazuj\u0105cy rozmieszczenie poszczeg\u00f3lnych kolonii WSM wed\u0142ug stanu na dzie\u0144 01-01-1950 roku i mocno naukowe uzupe\u0142nienie: niestety z kopii; ale\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,18],"tags":[],"class_list":["post-1197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poglady","category-projektowanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1197"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33082,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions\/33082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ooops.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}